Văn bản
TIẾNG TÀY
Đoạn nảy thánh cạ mừa chự Lệ
Nhình chài tằng đếch ké khùng y
Nam nự âu bố mì phép tắc
Quá tầu pậu khùng bjắc cạ tăn
5. Tào lị sle vằn lăng chính kiến
Făn fú cằm phít xá vạn dân
Tọ nhằng mì lai cần la sự
Chự Lệ bấu cổ chứ đâu cò
Riểc cần ké hất ò chắng hại
10. Bố kính nể tai ta, áo a
Xáu pác pả lẩm ma xẻ fén
Hâu cụng rọng “nỉ ngộ” câu mầu
Ná phân biệt cần hâu lăng chạy
Xáu noọng lùa phuối bậy chảng tăn
15. Sổp cần bấu phiến tàng lăng chạy
Pậu thư háp nhằng thoỏng thư căn
Rầu nhằng thưởng đá chan pậu mấu
Đạo lủc lan nẳng tẩu chính xừ
Rà nhằng slưởng nắng nưa cần ké
20. Cần nảy thật bất nghĩa tao khang
Chúp mủ ná tặt bàn tiên tổ
Pậu lậm chấp nằng tố khuô vang
Pậu hảy rầu nhằng khuô rừ mẻn
Cần ké khảu kẹn cò khùng khuô
25. Lẩm cá nhăn noọng lùa cằm lạ
Noọng lùa nhăn pỉ cá cằm slương
Thuổn sloong cần bặng phường slao báo
Hất rừ ná chắc xẩu đuổi cần
Mạy cuổt cỏi lồng lền hử chính
30. Bấu tồng vằng bất hiếu liểu mường
Cần ké nẳng nưa slàng cảng cỏ
Rầu bấu chắc chậu chọ la thôi
Nhằng chảng cào lôi thôi chính hại
Mẻ nhình tắm húc phải chang cừn
35. Rầu mạy thủng rừn rừn tấu lảng
Hử pậu lao phổm phàm ni lăn
Hâu pệ nận bấu tăn cung foóc
Chự Lệ thánh đặt oóc tạy slon
Sle thiên hạ ỏn an chính xừ
40. Hâu là cần nam nự mì duyên
Cằm phuối mì cằm chiềng cằm dạ
Phiến tàng hử cần quá pình an
Xấp pỉ noọng hỏi han tuộng khéo
Cần pền lùng pền áo pền a
45. Kin phuối hẩu nết na kính trọng
Cần pền pỉ pền noọng khùng đay
Kin phuối là hử ngày fép tắc
Cần ké thư háp nắc pay tàng
Rầu mì rèng cỏi pang thư hử
50. Hất pện ná chử xấu pậu khuô
Phjủc lừ xam khươi lùa ý ngải
Slao báo khùng pền toói făn făn
Rầu khảu tuông dá khi chủa thảo
Oóc tu slắng pác pá đâu rườn
55. Pậu lừm lầu coỏi tươn cạ hử
Pậu hảy lầu cụng bố pền khuô
Khùng bố pền nắng mưa cần ké
Pậu nòn dá rắm ré động moòng
Chúp mảo dá tặt choòng tiên tổ
60. Khách khứa pậu hèng lộ pay tàng
Nhưởc lầu mì háp ham nẳng xài
Xiên kì dá đảy pái pan khoang
Cản trở khách pay làng khốn phiến
Dá ả kha dạng khen pác tu
65. Giá môn chốn hành ru lai vãng
Hất khươi dá đảy chảng tai ta
Hất lùa ná khảm tha pú dả
Khùng bố đảy khảm quá nưa hua
Cần pền khươi pền lùa coỏi chứ
70. Nhưởc cần cậy tài tử quan sang
Xập ta tai chang tàng bố phiến
Lồng loi thúc mạ lẻn nhẳm kha
Cần nận thật xẩu xa vô độ
Mìn tự cậy lai cúa giàu sang
75. Ả pác là phuối khoang nâu khẳm
Cần ké bấu tồng xám đuổi rà
Tại slổ sinh lồng mà xập khổ
Rà chầu mì càng cỏ pện rừ
Tắc nặm khảu pha mừ khốn áp
80. Rà mì fiểc tư háp vàn ham
Mự nảy cần tầu pang lầu nớ
Ắt te nhờ cần khỏ ná xai
Slức cần khỏ bố xai kỉ lẩn
Tọ cụng nhằng mì pấn tở tàng
85. Kin phuối ná hào hang lăng chạy
Rầu cậy quai phứa đảy đang rà
Tọ pậu ắt nghèn tha kinh hử
Cần cậy lầu nủng thí lụa là
Cậy pậu lủc xáu lan tướng tài
90. Nâng đang màu tắp cải lủc hâu
Vằn lăng nhưởc đang lầu xập khỏ
Lủc hâu tẻo táp tó tèn công
Mự nận slai cò lồng lụ bấu
Cần cạy lầu hất chu chúa mường
95. Cừn vằn phuối hơn cần chang bản
Mặc rà slung pện đán khùng đay
Ắt thị pậu phiến ngay bấu tó
Chự Lệ hâu khùng bố rừ đo
Cần mì mốc cỏi lo cỏi liệu
100. Nhưởc khúc hâu nhằng sliểu xằng bàn
Còi slon tạy lục lan them nớ!
Tứ mùa táng vận chứ mùa va
Nhân tài dú thế gian bấu sliểu
Nổc bân pàn nhằng chiếu cắp co
Cỏi tiếp tục khỏi xo cảm tạ
…………………………………………………….
Tích bút xo lẩn bày slắc phấn
Ngôn ngữ la bất tận đa đa
Nhưởc cằm hâu xấu xa phít lý
Văn nhân toỏc còi nghị hử đay
Đại lượng là xiên quay ná thánh
Ngụ luận xưa truyền tẳt oóc mà
Lưu truyền sle boong rà mừa nả
Cỏi slon căn mại mại hử quai
Tỏi tiếp tởi tương lai vĩnh viễn…
BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Đoạn này thánh nói sang chữ Lễ
Trai gái cùng già trẻ y theo
Nam nữ ai không yêu phép tắc
Tới đâu cũng bị mắng ngu đần
5. Đạo lý đó ngày sau chứng kiến
Phân biệt đâu khiếm khuyết tự thân
Còn có những người hay nhiễu sự
Chữ Lễ không cố nhớ trong lòng
Gọi người già là thằng mới hại
10. Không kính nể bố vợ chú cô
Coi bác, bá như nghê, chó, mèo
Ai cũng xưng mày tao chí tớ
Không phân biệt kẻ dưới người trên
Với cả người em dâu sỗ sàng
15. Gặp người không né người tránh lối
Cả người đương gánh vội nặng nề
Lại còn chửi cười chê họ đần
Đạo cháu con đâu phân sai đúng
Lại định ngồi trên trốc ông già
20. Người đó mới thật là vô lễ
Đặt nón mũ bàn tổ bàn tiên
Ai ngã đau còn rủa nhạo chê
Người khóc người cười sao được
Anh trai đùa em dâu cợt nhả
25. Đây là điều cấm kỵ truyền đời
Em dâu muốn anh cả “tình yêu”
Cả hai muốn theo phường trai gái
Không biết chữ xấu hổ với người
Gỗ cong buông dây ken cho thẳng
30. Không như tuồng dạo ngông ngoài đường
Người già ngồi bàn trên chuyện trò
Đâu đến ta rình mò nghe lỏm
Còn buông lời hào hỗn nhiêu khê
Vợ con dệt vải khuya gắng sức
35. Lại còn tức hờn dỗi sỗ sàng
Làm cho họ sợ khiếp hồn bạt vía
Người như vậy là kẻ tục tằn
Chữ Lễ thánh dạy răn học lấy
Để thiên hạ đỡ quấy rỡ càn
40. Mới phải là nữ nam duyên thuận
Người nói có người gật “dạ thưa”
Gặp nhau nên nhường đường vui vẻ
Lại khéo léo thi lễ hỏi han
Làm quen như anh em, cô chú
45. Nói năng nên lễ độ trọng tôn
Đạo làm anh làm em cũng thế
Ăn nói có khuôn lễ pháp quy
Ra đường thấy người già gánh nặng
Thuận đường ta dư sức hộ mang
50. Làm thế không ai người chế nhạo
Sau này đi hỏi vợ ai chê
Trai gái đó sớm nên gia thất
Lên nhà người nên hỏi nên chào
Lúc ra cửa tạ từ sẽ đi
55. Ai quên gì ta nên khéo nhắc
Gặp ai khóc ta chớ có cười
Cũng không được ngồi trên ông già
Họ ngủ rồi chân ta bước nhẹ
Biết bàn tổ nóm mũ chớ đặt
60. Khách xa đường bộ hành đi lại
Nếu ta cần nghỉ ngơi lấy sức
Đồ đạc riêng đừng vứt ngáng đường
Làm cản lối đồng hành khó bước
Có ai tựa cửa trước dạng chân
65. Người qua lại khó gần ngứa mắt
Làm con rể chớ rủa ông bà
Làm dâu con chớ (bước) qua mặt bố mẹ
Cũng không được qua lại sàn trên
Người làm rể thành dâu nên nhớ
70. Nếu ai cậy tài tử quan sang
Gặp mẹ vợ giữa đàng không tránh
Nhắm mắt thúc ngựa chạy nghênh ngang
Ngữ ấy thật xấu xa vô độ
Coi ta người lắm của giàu sang
75. Mở mồm là xỏ xiên càn quấy
Người già khác lứa tuổi cao niên
Chỉ tại số sinh thành nghèo khó
Thấy ta giầu chuyện trò khôn bàn
Múc nước lòng bàn tay khó tắm
80. Ta có việc gồng gánh nhờ khiêng
Lúc ấy ai là người giúp việc
Ắt phải nhờ người nghèo chớ sai
Người nghèo khó có ai tiếc sức
Nhưng cũng còn có phần dở ương
85. Ăn nói không phân minh sai đúng
Miễn sao chiếm phần lợi thân ta
Bị bạn hữu khinh chê ngứa mắt
Có người cậy mặc đẹp lụa là
Cậy con ông cháu cha tướng tài
90. Cậy thế ta bạt tai người khác
Mai sau lại gặp khúc thấp hèn
Có người bạt tai ta trả đũa
Lúc ấy rằng khổ cực hay vui
Có người cậy làm chúa chủ mường
95. Đêm ngày nói hung hăng giữa bản
Dẫu rằng ta tầy vách núi non
Đời không muốn gặp, lại còn tránh xa
Một chữ Lễ ai mà luận xong
Làm người ắt có lòng lo liệu
100. Lại xem khúc nào thiếu chưa bàn
Thương cháu con đem về răn dạy
Như bốn mùa mong nhớ mùa hoa
Nhân tài trên thế gian đâu thiếu
Chim bay xa hướng tới ngọn cây
Tiếp tục mãi ơn đầy cảm tạ
………………………………………………………
Tích bút xin giãi bày đôi chút
Cái ngôn từ bất tận đa đa
Có câu nào xấu xa phi lý
Văn nhân đọc ngẫm nghĩ sâu xa
Đại lượng là thiên hà ai trách?
Ngũ luận xưa truyền đặt vạch ra
Lưu truyền cho chúng ta học hỏi
Cùng nhau học mãi mãi khôn ngoan
Đời tiếp đời tương lai vĩnh viễn…